Bart Cabanier

Werd De Standaard twee weken geleden nog vrouwelijker, dan lees ik vandaag in mijn mailbox dat bij Het Nieuwsblad de krant mannelijk is. “Uw krant heeft grote plannen,” zo staat er in grote letters in een email, en wel te weten: “hij verkleint.” Net zoals De Standaard en Gazet van Antwerpen verschijnt Het Nieuwsblad vanaf 3 oktober op tabloidformaat: half zo groot, dubbel zo handig.

Tot daar aan toe.

Maar de krant, een hij?

Opgezocht in Van Dale.
In de online-editie wordt het geslacht er niet bij vermeld, maar gelukkig staat er hier nog een 21 jaar oude papieren Dikke Van Dale in het boekenrek. Die geeft jammer genoeg niet echt uitsluitsel. Er staat wel “krant, v. (m)”, maar dat betekent niet wat ik hoopte dat het zou betekenen. Want lees even mee in de ‘Aanwijzingen voor het gebruik’:

Het teken v. (m) staat bij de-woorden die als zij- of hij-woorden mogen worden behandeld. Dit weinig gelukkige teken moet echter niet zo worden ge?nterpreteerd dat de zij-vorm de voorkeur zou verdienen; hier dient het taalgevoel de doorslag te geven. Men vatte het teken v. (m) dus liever op als v./m.

Het taalgevoel mag de doorslag geven. Wat mijn taalgevoel betreft is een krant vrouwelijk, maar blijkbaar voelen ze dat bij Het Nieuwsblad anders aan.
Is de krant een m/v?
Wordt zij gedrukt?
Of is hij uitverkocht?

Is er iets mis met mijn taalgevoel?

Misschien wel: want vorige week nog schreef Jan Stroop een column in De Volkskrant met als titel ‘Een vrouw is vrouwelijk, de krant is een heer’:

Wie ?n actief taalgevoel heeft, vergeet ?t woordenboek en gebruikt haar (en ze) alleen en uitsluitend bij woorden die ?n vrouwelijk wezen benoemen: bijvoorbeeld vrouw, en eventueel kat en koe. Maar in alle andere gevallen, ook bij commissie, geschiedenis en krant (dat toch ?n ?heer? is, beweren de journalisten!), schrijve men de neutrale vormen hij (ie), ?m en z?n.

Dat toch een ‘heer’ is? Daar zou mijn taalgevoel weer een ‘die’ gezet hebben. Het ene actieve taalgevoel is het andere niet, blijkbaar.

Staat de oplossing in de Woordenlijst Nederlandse Taal, aka het Groene Boekje? Daar wordt een paragraaf gewijd aan “Het geslacht van zelfstandige naamwoorden.” En zie: er staat dat bij een aantal woorden verschil is tussen Noord-Nederlands en Zuid-Nederlands. Sommige woorden krijgen in Nederland een mannelijke verwijzing, “maar hebben in Vlaanderen hun oorspronkelijke vrouwelijke verwijswoorden behouden.” Aha! Wat verder valt er nog interessanter nieuws te lezen over “vrouwelijke en mannelijke woorden, ‘de’” namelijk dat daaronder de “meeste voorwerpsnamen vallen die oorpronkelijk uitsluitend vrouwelijk waren: bank, kast, naald, pijp.” Gelijkaardige redeneringen vond ik terug bij de Elektronische ANS.
Samengevat: Hollanders hebben geen benul meer van woordgeslacht. Misschien heeft Stroop daar wel last van.

media