50 PWA’ers om ons kernafval 1.000 jaar lang in ‘t oog te houden
Verwarrende berichten, het voorbije weekend in de kranten. Le Soir had immers een Niras-rapport kunnen inkijken waaruit bleek datde 4.6 miljard euro die Synatom, het fonds voor nucleaire ontmanteling, tot dusver heeft opzij staan, niet zullen volstaan. Drie miljard euro daarvan dient voor het beheer van de huidige en toekomstige voorraden kernafval. De overige 1,6 miljard euro dient voor de ontmanteling van de centrales. Volgens de rapporten die Le Soir kon inkijken is dat veel te weinig. De reële kostprijs van de ontmanteling zou 12 miljard euro bedragen.
Dat laatste betekent vooral dat kernenergie tot nu toe veel te goedkoop verkocht werd: een fiks deel van de kosten, volgens Le Soir dus 10.4 miljard euro, gaan ooit toch nog ’s betaald moeten worden. Vorig jaar maakte Electrabel dik 2 miljard euro winst, een eenvoudige rekensom leert dat op vijf jaar tijd de kloof gedicht zou kunnen worden, maar zo eenvoudig zal het vermoedelijk niet zijn.
Aan de andere kant is 3.000 miljoen euro voorzien voor de verwerking van het kernafval. Het probleem is daar natuurlijk dat niet duidelijk is hoe lang het afval beheerd gaat moeten worden. Op kennislink.nl stelt drs. Jan Heijn dat de “levensduur van kernafval met ruwweg een factor 100 kan worden teruggebracht van 250.000 jaar tot waarden in de orde van 1000 jaar.”
Duizend jaar. Da’s lang.
Drie miljard euro lijkt in dat perspectief maar een bescheiden bedrag.
Laten we nog veronderstellen dat we ergens een container kunnen kopen om al ons kernafval (voor België: een voetbalveld groot, 7 meter hoog) in op te bergen, en dat we er van de producent van die container de garantie bij krijgen dat het ding gedurende 1.000 jaar niet gaat lekken. Dan zouden we ermee kunnen volstaan om enkele PWA’ers naast die container te zetten, die dan even bellen mocht het onverhoopt toch misgaan.
Wat zou dat kosten?
Een PWA’er verdient 6.70 euro bruto per uur. Als we 24/24 die container in ‘t oog willen houden, kost dat per week 1.125,60 euro, of 58.531,20 euro per jaar. Gemakshalve rekenen we maar niets extra voor weekend- en nachtwerk. Wie zo’n lang contract afsluit, mag vermoedelijk wel op een fikse korting rekenen. Op duizend jaar komt dat op 58,5 miljoen euro om er permanent 1 PWA’er een oog in ‘t zeil te laten houden. Met drieduizend miljoen euro kan dus duizend jaar lang een permanentie van een vijftigtal PWA’ers georganiseerd worden om ons kernafval te bewaken. Maar dan heb je nog geen geld gestoken in een container.
Dat is bovendien ook maar als dat kernafval 1.000 jaar in ‘t oog moet worden gehouden. In het slechtste geval zitten we er 250.000 jaar mee opgescheept. Eén PWA’er 24 uur per dag ons kernafval laten monitoren, kost in dat geval 14.6 miljard euro.
Dag Bart, met interesse las ik je stukje over het kernafval en de daaraan verbonden kosten. Ik heb zelf een aantal jaar bij Belgoprocess gewerkt, waar ze zich bezig houden met de verwerking en opslag van radioactief afval. Ter informatie wou ik je meegeven dat de huidige scenario’s niet uitgaan van een 1000-jarige bewaking van ons afval, wat trouwens niet echt zinvol is. De optie die men bestudeert is om over te gaan naar een geologische berging (voor langlevend afval, dat trouwens best van de biosfeer gescheiden blijft voor een langere tijd dan 1000 jaar). Of dit scenario dan een reversibel karakter (dwz, men moet het afval zonder onmogelijk veel moeite kunnen terug naar boven halen) moet hebben of niet, is een punt van discussie en onderdeel van de politieke besluitvorming. In de optie van non-reversibiliteit is er sprake van een korte opvolgingsperiode (zeg 100 jaar) om daarna de sporen van de berging weg te nemen en de berging de status van vergeetput te geven. In het reversibel scenario zal uiteraard een mininum van bewaking nodig blijven.
Ook de “kost” van deze voorgestelde bewaking is niet helemaal correct: kapitaal zal altijd kapitaal opbrengen en als we uitgaan van een rendement van 2% boven inflatie (en dat is nog heel voorzichtig), dan kunnen we 60 miljoen euro per jaar genereren met dit kapitaal van 3 miljard euro, dat lijkt me wel voldoende om het eeuwig uit te zingen met meer dan 50 PWA’ers, moesten we ooit een dergelijke bewaking willen organiseren ?
Over de ontmantelingskost van de kerncentrales wordt veel zin en nog meer onzin geschreven. Zonder de studie van NIRAS te willen becommentarieren, is het moment van het uitbrengen van deze “studie” natuurlijk niet geheel toevallig, midden in de regeringsonderhandelingen (of wat daar voor moet doorgaan). Bovendien is de top van NIRAS (zoals elke zichzelf respecterende overheidsinstelling) politiek samengesteld en zijn publieke stellingnamen van deze instantie nooit wars van politieke maneuvers of profileringsdrang. De technische waarheid is dat de kerncentrales zowat de enige installaties van grotere omvang zijn die zelf een budget aanleggen voor hun ecologische erfenis. Bij historisch vervuilde gronden bijvoorbeeld is het vandaag de belastingsbetaler die via OVAM opdraait voor de fratsen van industrieen uit het verleden. Bovendien is het ontmantelen van een kerncentrale helemaal geen onmogelijke of onbetaalbare zaak, dit in tegenstelling tot wat vele zgn. experten uit de ecologische hoek beweren. Bewijzen hiervan zijn reeds geleverd door SCK in Belgie, maar ook door verschillende “utilities” in de VS. Als men natuurlijk extreem hoge veiligheidseisen stelt, die soms buiten proportie en enige redelijkheid zijn, dan swingt de prijs uiteraard de pan uit. Zijn echter alle technologien (incl de nucleaire) gelijk voor de wet, dan zou de nucleaire spaarpot moeten volstaan om de kerncentrales te ontmantelen. Maakt men daarentegen de centrales tot inzet van (partij)politieke spelletjes, zal zelfs het tienvoudige niet volstaan.
met vriendelijke groeten,
Bart
Ondertussen in Japan: de aardbevingen zorgden ervoor dat radioactief spul uit een kerncentrale lekte: http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6902142.stm